Moskova’nın Suriye’deki müdahalesinin artan riskleri

0
7

Edward W. WalkerRusya’nın Suriye’deki askeri müdahalesi Kremlin’in yurtiçinde ve dışında önemli bedeller ödemesine neden oldu. Kremlin, bitişik komşularının ötesinde de askeri gücünü ortaya koymaya niyetli olduğunu gösterdi. ABD’nin askeri misyonunu ve koalisyon müttefiklerinin işini daha da karmaşıklaştırdı ve mülteci akımıyla beraber Avrupa üzerinde de baskıyı arttırdı. Diğer taraftan, Rusya’yı Ortadoğu’da jeopolitik bir aktör haline getirdi ve Türkiye ve onun NATO müttefikleriyle olan uzlaşmazlıklarının daha da derinleşmesine neden oldu. Sonuç itibariyle de, Putin’in ülkesindeki desteğini şimdilik da daha da netleştirdi. Ancak Türkye’nin jeopolitik anlamda yön değiştirmiş olması haricinde, Rusya’nın bu sözkonusu kazanımları muhtemelen geçici olacaktır. Suriye’deki savaş korkunç geçiyor ve Rusya artık Avrasya’daki asıl çıkarlarından uzak olan bu zayıf, istikrarsız ve fakirleşmiş ülkenin patronu konumunda. Suriye’deki savaş 400000 kişinin ölümüne; 6.3 milyon insanın yurtiçinde yerlerinden edilmesine; ve 5 milyon kişinin ise komşu ülkelere sığınmasına yol açtı… Şam, Suriye’nin tarım üretiminin ve petrol ve gaz rezervlerinin yoğunlukta olduğu kuzey doğu bölgesinde gücünü büyük oranda kaybetti… Rusya’nın bu ülkedeki müdahalesi, Suriye devletini bir şekilde ayakta tuttu ancak Suriye şu an savaş bitse dahi askeri ve ekonomik desteğe ihtiyacı olacak olan çok zayıf ve belirsiz bir devlet. Diğer taraftan, Rusya ya da diğer dış güçlerin ülkedeki siyasal çözüm arayışları da savaşın sonlanmasını yakın zamanda sağlayacak gibi görünmüyor maalesef. Çünkü binlerce savaşçı arasındaki kontrol rekabeti de çok karmaşık bir hal almış durumda. Birçok cihatçı ve cihat eğilimli isyancı gruplar arasında genel bir ateşkesin sağlanması uzak bir ihtimal… Şam’ın askeri konumu da belirsiz; ciddi anlamda insan gücü sorunu yaşıyor ve İranlılar, Hizbullah ve diğer müttefiklerinden de Esad’ın istediği yönde destek gelmiyor… Üstelik ABD ve onun Avrupa ve Körfez’deki müttefikleri – ve hatta Türkiye – de Şam, Moskova ve Tahran’ı memnun edecek bir siyasi çözümü yakın zamanda muhtemelen onaylamayacaktır… Tüm bunlara rağmen Kremlin, Suriye’deki konumunu gelecek yıl Rusya’da düzenlenecek başkanlık seçimlerine kadar değiştirmeyecektir. Ancak o dönem geldiğinde, Putin ve danışmanları Rusya’nın Suriye’deki askeri harekatlarının uzun vadede Rusya’ya kardan çok zarar getirip getirmediği üzerinde düşünmeye başlayabilirler çünkü ödenen bedeller zaten şu an bile çok önemli. Rusya’nın müdahalesi, batı ile yakınlaşmayı daha da zorlaştırdı ve Esad’ı (ya da ondan sonra gelecek olan lideri) Trump ile Putin arasındaki olası bir ‘yeniden ayarlamayı’ sona erdirmek için kimyasal silah kullanma yoluna başvurmaya itebilir. Mevcut durum ayrıca Rusya’yı, cihatçıların düşmanları arasında ilk sıralara çıkardı ve birçok ılımlı Sünni Müslüman’ın da Rusya’yı ‘İran’ın ve Şii’lerin dostu’ olarak görmelerine neden oldu… ABD, Rusya’nın Suriye’deki askeri güçlerine kafa tutmaya çalışabilir… Trump, Suriye Ordusu güçlerine kendi tercih ettiği bir bölgede ve zamanda – ve Rus askeri personelini ya da sivilleri yaralamak ya da öldürmek riskine bile girerek – saldırıda bulunarak Putin’i siyasal anlamda utandırıcı bir duruma düşürebilir… Rusya için diğer bir risk ise, cihatçı militanların ya da teröristlerin Rusya içinde eylemlerini arttırması olacaktır… Böylesi bir durumda Rusya halkı suçu ülkelerinin Suriye’deki müdahalesi olarak görebilir. Ve Rusya’da halk zaten şu anda da savaşa çok az destek veriyor… İslami terörist eylemlerin Rusya’da olası bir artışı – özellikle de Suriye ve Irak’tan gelen İslamcılar tarafından gerçekleştirilirse – Kremlin’in ‘cihatçılarla yurtiçinde değil yurtdışında savaşmak daha etkili’ yönündeki argümanı da asılsız kalacaktır. Ve bu da Rusya’nın Suriye’deki müdahalesine – ve hatta Putin’in kendisine – yönelik desteği büyük oranda azaltacaktır… Son olarak, Rusya’nın Suriye’de karşı karşıya olduğu bir de ‘çıkar asimetrisi’ var. Suriye Rusya’dan oldukça uzakta ve Rusya-Suriye ticareti de zaten hiçbir zaman pek önem taşımıyordu. Moskova’nın Suriye ekonomisinin yeniden inşası konusunda yardımcı olma gibi bir niyeti yok… Ayrıca Rusların Suriyelilerle herhangi bir tarihi ya da kültürel yakınlıkları da yok. Amerika, Avrupa, İran ve Türkiye’nin Suriye’deki ekonomik ve güvenlik çıkarları çok daha fazla. Eğer Rusya ekonomisi tahmin edildiği gibi önümüzdeki yıllarda sıkıntı içinde olmaya devam ederse, bu mevcut asimetrik çıkarlar Rusya için daha ciddi problemler yaratacaktır. Putin ülkesinde hââ çok popüler fakat hükümeti ve rejimi için aynısını söyleyemeyiz… Ülkede kötüye giden yaşam standartları nedeniyle Rusya halkı, Kremlin’in neden bu kadar uzakta olan bir ülke için savaşta olduğu konusunda sorgulamalarını artırabilir… Kısacası Moskova’nın Suriye’deki sorunu, Washington’un Afganistan ve Irak’ta karşılaştığı sorunlardan hiç de farklı değil… 2018 yılının Mart ayı geldiğinde Kremlin, Ortadoğu’da sonsuza kadar devam edecek bir savaşa girmenin oradan çıkmaktan çok daha kolay olduğu kanısına varabilir…Moscow Times’dan çeviren Burcu Gündoğan

Kaynak : http://www.birgun.net/haber-detay/moskova-nin-suriye-deki-mudahalesinin-artan-riskleri-161645.html

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here